فرش پارسین

بافت فرش هایی که ترکیبی ازسنّت گره بافی(قالیبافی) وتخت بافی (گلیم بافی) باشد طی یکی دو دهۀ اخیر با طرح ها و رنگ آمیزی های متعدد آغاز گردیده وهنرمندانی دراین شیوه به ذوق آزمایی پرداخته اند. شیوۀ چنین بافندگیِ ترکیبی، متأثرازسنّتی تاریخی است که با گذشت زمان نام هایی متفاوتی نیزداشته است. در دورۀ قاجار واغلب درمناطقی همچون کاشان، تهران واصفهان چنین شیوه ای متداول بوده وعبارتِ " صوف " درآن دوره به معنای فرشی بود که بخش هایی ازآن بدون گره وبصورت گلیم وبخش های دیگربه صورت گره دار وبا شیوۀ قالی بوده است. زربَفت بودن (استفاده ازنقره وطلا) دربرخی ازاین نمونه ها نیزقابل توجه است اما بتدریج زربافت بودن در دورۀ قاجارجای خود را فقط به سیم باف بودن داد. به عبارت دیگر فقط رشته هایی نازک از آلیاژی نظیرمس استفاده شده است. به احتمال قوی این شیوه پیش ازقاجاردر دوره های افشار و زندیه نیزمتداول بوده اما نمونه های باقیمانده بسیارنادر وقریب به اتفاق به دورۀ قاجارتعلق دارد. با فاصلۀ تاریخیِ به نسبت زیاد، درعصرپُرشکوه صفوی با چنین شیوۀ ترکیبی ازقالی و گلیم مواجه هستیم که تعداد قابل توجهی ازآن باقی مانده وهم اکنون درموزه های مختلف ایران و جهان وحتی مجموعه های خصوصی نگهداری می شوند. شیوۀ ترکیب گلیم و قالی در دورۀ صفوی شامل فرش هایی بسیار نفیس و زربافت بود که حتی برخی از نمونه ها در کارگاه های قالیبافیِ دربارنیز بافته می شد. ازآنجاییکه این گروه ازقالی های عصر صفوی اولین بارازایران به کشورلهستان رفت وازآنجا به سایرکشورها راه یافت، درادبیات فرشبافیِ معاصربه پولونِزشهرت یافته است. بخش زمینۀ تمامی قالی های مشهوربه پولونز وحتی حاشیه ها به شیوۀ گلیم و با نخ های ابریشمِ زراندود بافته شده است، اما نقوش و گل و برگ ها بصورت گره دار است. طی دهۀ گذشته پاره فرشی ازعصرهخامنشیان نیزپیدا شده است که همین شیوه درآن دیده می شود؛ اما بخش های گره دارفقط به برخی ازخطوط دورنقوش اختصاص یافته و بصورتِ سطحِ گسترده نیست. به عبارت دیگر بخش گلیم باف فرش بربخش های گره دار، غالب است.